Oxford Üniversitesi bilim insanları tarafından yaklaşık bir milyon kişi üzerinde yürütülen kapsamlı bir araştırma, sıcak içecek tüketim alışkanlıkları ile yemek borusu kanseri arasındaki ilişkiyi mercek altına aldı. Çalışma, içeceklerin içeriğinden ziyade tüketim sıcaklığının sağlık üzerindeki etkilerine odaklanıyor.
Termal Hasar Riski Artırıyor
Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Murat Aladağ, çok sıcak sıvıların yemek borusu dokusunda tekrarlayan termal hasara yol açtığını belirtiyor. Vücudun bu hasarı onarmaya çalışırken hücre yenilenmesini hızlandırması ve inflamasyon oluşturması, uzun vadede hücresel DNA hasarı birikimine ve kanser gelişimine zemin hazırlayabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü'nün kanser araştırma kuruluşu IARC, 65°C üzerindeki içecekleri muhtemelen kanserojen olarak sınıflandırıyor.
Çok Faktörlü Bir Süreç
Uzmanlar, kanser riskinin tek başına çay veya kahve tüketimiyle açıklanamayacağını, sigara ve alkol gibi diğer faktörlerin bu riski ciddi oranda artırdığını ifade ediyor. Özellikle sigara ve alkol kullanan bireylerin, içeceklerini çok sıcak tüketmekten kaçınmaları hayati önem taşıyor. Ayrıca kronik reflü sorunu yaşayanların, yemek borusunu hem asit hem de yüksek sıcaklık gibi iki farklı tahriş ediciye maruz bırakmamaları öneriliyor.
Türkiye'de Bölgesel Durum
Türkiye'de Erzurum ve Van gibi bölgelerde yemek borusu kanseri vakalarının daha sık görülmesi, sıcak çay tüketimiyle ilişkilendiriliyor. Ancak Prof. Dr. Aladağ, bu durumu yalnızca çaya bağlamanın bilimsel olarak yetersiz olduğunu; beslenme alışkanlıkları, sosyoekonomik koşullar ve çevresel faktörlerin de etkili olduğunu belirtiyor.
Güvenli Tüketim Önerileri
Bilimsel veriler, belirli bir bardak sayısının kanser yapacağını söylemek yerine, sıcaklığın kontrol altında tutulması gerektiğini gösteriyor. Uzmanlar, içeceklerin bardağa konulduktan sonra bir süre beklenmesini ve ağzı yakacak sıcaklıktaki sıvıların tüketilmemesini tavsiye ediyor. İçecek sıcaklığını 60-65°C'nin altında tutmak, günlük yaşamda uygulanabilecek en basit ve etkili koruma yöntemi olarak öne çıkıyor.
