Dünya genelinde yüzyıllardır kullanılan harita projeksiyonlarının kıtaların gerçek boyutlarını yansıtmadığına dair süregelen tartışmalar, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'nda alınan tarihi bir kararla yeni bir boyuta taşındı. Afrika ülkelerinin öncülüğünde hazırlanan ve Haritayı Düzelt olarak adlandırılan karar tasarısı, 164 ülkenin oyuyla kabul edildi.
Mercator Projeksiyonundaki Çarpıklık
Tartışmaların merkezinde, 1569 yılında geliştirilen ve denizcilikte sağladığı kolaylık nedeniyle yaygınlaşan Mercator projeksiyonu yer alıyor. Bu sistem, küresel yüzeyi düz bir zemine aktarırken ekvatordan kutuplara doğru gidildikçe kara parçalarını olduğundan çok daha büyük gösteriyor. Örneğin, bu haritalarda Grönland, Afrika kıtasıyla neredeyse aynı boyutta görünürken, gerçekte Afrika kıtası Grönland'dan yaklaşık 14 kat daha büyük bir yüz ölçümüne sahip.
BM Genel Kurulu'nda kabul edilen karar, mevcut haritaların Afrika, Latin Amerika ve Güney Asya gibi bölgelerin ekonomik ve jeopolitik potansiyelini olduğundan daha küçük göstererek algısal önyargılara yol açtığına dikkat çekiyor. Karar, bu bölgelerin gerçek boyutlarıyla temsil edilmesinin önemini vurguluyor.
Alternatif Arayışlar ve Equal Earth
Alınan karar, Mercator sisteminin tamamen yasaklanmasını öngörmüyor; bunun yerine 2018 yılında tanıtılan Equal Earth gibi kıtaların göreceli büyüklüklerini daha doğru yansıtan projeksiyonların kullanımının yaygınlaştırılmasını hedefliyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot da ülkesinin Mercator projeksiyonundan vazgeçme sürecine gireceğini belirterek, bu çarpıklıkların düzeltilmesi gerektiğini ifade etti.
Girişimin sadece basılı materyallerle sınırlı kalmaması, Google Maps gibi dijital harita platformlarının da daha doğru projeksiyonları değerlendirmesi bekleniyor. Afrika Birliği temsilcileri, bu adımı coğrafi, tarihi ve ekonomik gerçeklerin küresel ölçekte doğru bir şekilde kabul edilmesi adına önemli bir zafer olarak nitelendiriyor. Yeni düzenleme ülkelerin sınırlarını değiştirmiyor olsa da, dünya algısının gerçeğe çok daha yakın bir şekilde yeniden şekillenmesini amaçlıyor.
