Macaristan, 29 Ağustos 1526 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'na karşı alınan ağır yenilginin 500. yıl dönümünü anıyor. Mohaç Savaşı, Macar ulusal tarihinde bağımsızlığın ve Avrupa'daki güçlü konumun kaybedildiği bir dönüm noktası olarak kabul ediliyor. Ancak bu yılki anma etkinlikleri, tarihsel bir hatırlatmadan ziyade, ülkedeki güncel siyasi kutuplaşmanın bir yansıması haline geldi.
Eski Başbakan Viktor Orban döneminde başlatılan ve Mohaç 500 olarak adlandırılan proje, Macaristan'ı Hristiyan Avrupa'nın savunucusu olarak konumlandıran milliyetçi bir söylem üzerine inşa edilmişti. Bu anlatı, ülkenin geçmişteki yenilgilerini Avrupa'nın yardım etmemesine bağlayan bir çerçeve sunuyordu. Fakat nisan ayındaki seçimlerin ardından yönetime gelen yeni hükümet, bu projelerin birçoğunu eleştiri yağmuruna tuttu.
Tartışmaların odağında, Tuna Nehri üzerine yapılması planlanan 813 milyon euro değerindeki Lajos II Köprüsü yer alıyor. Yeni yönetim, maliyetlerin aşırı yüksek olduğunu ve projenin siyasi bağlantılı iş insanlarına rant sağladığını savunarak inşaatı durdurdu. Muhalifler ise bu projeyi, işlevsiz bir aşırılık sembolü olarak nitelendiriyor. Ayrıca, Mohaç: Dünyaların Çatışması adlı belgesel film de tarihsel seçicilik ve yüksek maliyeti nedeniyle eleştirilerin hedefi oldu.
Akademik çevrelerde ise savaşın sadece bir kurbanlık anlatısı olarak değil, hatalar ve sorumluluklar üzerinden değerlendirilmesi gerektiği vurgulanıyor. Pecs Üniversitesi'nden Profesör Norbert Pap, tartışmaların geçmişten ziyade bugünün Macaristan'ına dair olduğunu ifade ediyor. İstanbul cephesinde ise durum daha farklı; Türk tarihçi Özgür Kolçak, Mohaç'ın Osmanlı için önemli bir zafer olduğunu ancak Türkiye'de güncel bir siyasi gündem oluşturmadığını belirtiyor.
Macaristan Kültür Bakanı Zoltan Tarr, bu anma sürecinin toplumsal iş birliğini güçlendireceğini ve ülkenin zorlu geçmişten uzaklaşarak umut dolu bir geleceğe odaklanmasına yardımcı olacağını savunuyor. Yine de, savaş alanındaki toplu mezarlardan çıkarılan kalıntıların yeniden defnedilmesi gibi törenler, ülkenin kolektif hafızasındaki derin izlerin hala taze olduğunu gösteriyor.
