Uçak, otobüs veya otomobil ile gerçekleştirilen uzun süreli yolculuklar, vücudun saatlerce hareketsiz kalmasına neden olarak sağlık üzerinde ciddi riskler oluşturabiliyor. Özellikle bacak toplardamarlarındaki kan dolaşımının yavaşlaması, kanın damarlarda göllenmesine ve pıhtı oluşumuna zemin hazırlıyor. Tıpta derin ven trombozu olarak adlandırılan bu durum, pıhtının akciğerlere ulaşması halinde pulmoner emboli gibi hayati tehlike arz eden sonuçlara yol açabiliyor.
Risk Faktörleri ve Belirtiler
Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, pıhtı oluşumu açısından özellikle daha önce pıhtı öyküsü olan, yakın zamanda ameliyat geçiren, aktif kanser tedavisi gören, ileri yaşta veya fazla kilolu bireylerin daha yüksek risk altında olduğunu belirtiyor. Yolculuk sırasında ortaya çıkan tek bacakta şişlik, ağrı, hassasiyet, kızarıklık ve ısı artışı gibi belirtiler, pıhtı oluşumunun habercisi olabilir. Pıhtının akciğere ulaşması durumunda ise ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı, baş dönmesi, bayılma veya kanlı öksürük gibi acil müdahale gerektiren semptomlar görülebilir.
Yolculukta Alınabilecek Önlemler
Uzmanlar, pıhtı riskini minimize etmek için yolculuk boyunca şu önlemlerin alınmasını öneriyor:
- Hareket Edin: Mümkün olduğunca koltuktan kalkarak kısa yürüyüşler yapın. Otomobil yolculuklarında düzenli molalar verin.
- Egzersiz Yapın: Oturduğunuz yerde ayak bileklerinizi dairesel hareketlerle çalıştırın, parmak uçlarınızı ve topuklarınızı sırayla kaldırarak baldır kaslarınızı aktif tutun.
- Kıyafet Seçimi: Bel ve bacak bölgesini sıkan dar kıyafetlerden kaçının, rahat giysiler tercih edin.
- Sıvı Tüketimi: Susamayı beklemeden düzenli olarak su için.
- Pozisyon: Uzun süre bacak bacak üstüne atmaktan kaçının.
Daha önce pıhtı geçiren veya risk grubunda yer alan kişilerin, yolculuk öncesinde mutlaka bir hekime danışması gerektiği vurgulanıyor. Hekim değerlendirmesi sonucunda, kişinin durumuna göre kompresyon çorabı kullanımı veya ilaçla korunma yöntemleri gerekebiliyor.
