Çanakkale'nin Çan ilçesinde bulunan ve 86 bin yıllık bir geçmişe sahip olduğu belirlenen İnkaya Mağarası, Paleolitik Dönem insanlarının göç yollarını anlamak adına kritik veriler sunuyor. 2016 yılında başlatılan yüzey araştırmalarının ardından 2017-2020 yılları arasında uluslararası bir ekiple kazı çalışmalarının yürütüldüğü mağara, 2021 yılından itibaren Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsüne alındı.
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yanı sıra çeşitli kurumların desteğiyle sürdürülen çalışmalarda bugüne kadar 40 binin üzerinde çakmak taşı buluntusu gün yüzüne çıkarıldı. Ancak kazı ekibi, bölgede herhangi bir organik kalıntıya rastlanmaması nedeniyle şaşkınlık yaşıyor. Prof. Dr. İsmail Özer, bu durumu normal dışı olarak nitelendirerek, organik materyalleri tüketen bakterilerin tespit edilmesi ve bölgenin paleoekolojik yapısının anlaşılması için çevresel DNA (e-DNA) analizine başvurulacağını belirtti.
Eylül ayı içerisinde Ankara Üniversitesi'nden uzman bir ekibin katılımıyla mağaradan toprak örnekleri alınacak. Bu analizler sayesinde bölgedeki bitki örtüsü, hayvan kalıntıları ve mağarayı kullanan insan türlerine dair önemli ipuçlarına ulaşılması bekleniyor. Prof. Dr. Özer, yapılacak çalışmaların bölgenin tarihsel süreçteki ekolojik değişimini ortaya koyacağını ifade etti.
Kazı çalışmaları, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü'nün izniyle Ankara Üniversitesi, Çanakkale Valiliği ve özel sektör temsilcilerinin katkılarıyla 2026 yılında da devam edecek. Bilim dünyası, e-DNA sonuçlarının mağaranın gizemini çözüp çözmeyeceğini merakla bekliyor.
