ABD yönetimi, gümrük yetkilileri aracılığıyla şirketlere yaklaşık 100 milyar dolar tutarında vergi iadesi gerçekleştirdi. Liberation Day olarak adlandırılan gümrük vergileri kapsamında tahsil edilen toplam 165 milyar dolarlık tutarın büyük bir kısmını oluşturan bu iadeler, ABD Yüksek Mahkemesi'nin şubat ayında aldığı kritik bir kararın ardından hız kazandı.
Yasal dayanak tartışması
Yüksek Mahkeme, eski Başkan Donald Trump'ın 1977 tarihli Uluslararası Olağanüstü Ekonomik Güçler Yasası'nı (IEEPA) kullanarak uyguladığı gümrük vergilerinin, Kongre'nin yetkilerini aştığına ve anayasal bir dayanağı bulunmadığına hükmetti. Mahkeme, söz konusu yasanın başkana ticareti düzenleme yetkisi verse de gümrük vergisi koyma yetkisi tanımadığını vurguladı.
Nisan ayında devreye alınan çevrim içi iade portalı üzerinden 330 binden fazla ithalatçı, 53 milyonu aşkın sevkiyat için başvuruda bulundu. Yetkililer, yaklaşık 29 milyar dolarlık iade talebinin inceleme aşamasında olduğunu, 1,6 milyar dolarlık kısmın ise banka bilgisi eksikliği nedeniyle bekletildiğini açıkladı.
Şirketler üzerindeki etkisi
Gümrük vergilerinin doğrudan ithalatçılar ve ABD merkezli şirketler tarafından ödenmesi, yerli üreticiler üzerinde ciddi bir maliyet baskısı oluşturmuştu. Şirketler, bu maliyetleri perakende fiyatlarına yansıtmak zorunda kalmıştı. Amazon gibi büyük ölçekli firmalar, aldıkları yaklaşık 600 milyon dolarlık iadeyi mağaza fiyatlarını düşürmek ve müşterilere indirim sağlamak için kullanacaklarını duyurdu. Ancak, ABD gümrük mevzuatında şirketlerin iade edilen tutarları tüketicilere yansıtmasını zorunlu kılan bir hüküm bulunmuyor.
Bu devasa geri ödemelere rağmen, Trump yönetiminin gümrük vergisi politikalarında geri adım atmadığı gözlemleniyor. Kanada'dan yapılan ithalata yönelik yeni vergiler ve ticaret ortaklarına karşı uygulanan yaptırımlar, ABD'nin dış ticaret stratejisindeki gerilimin devam ettiğini gösteriyor.
