Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), merkezi yönetim bütçesinden araştırma ve geliştirme faaliyetlerine ayrılan kaynaklara ilişkin güncel verileri paylaştı. Açıklanan verilere göre, Türkiye'nin Ar-Ge kapasitesini artırmaya yönelik kamu harcamaları istikrarlı bir büyüme grafiği çiziyor.
2025 Harcamaları ve 2026 Hedefleri
2025 yılı içerisinde araştırma ve geliştirme faaliyetleri için merkezi yönetim bütçesinden toplam 253 milyar 544 milyon TL harcama yapıldı. Bu rakam, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58'ine, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla'nın (GSYH) ise yüzde 0,40'ına tekabül etti. Kamu yönetimi, 2026 yılı için bu ödeneği daha da yukarı taşıyarak 308 milyar 568 milyon TL seviyesine çıkardı.
Üniversiteler Ar-Ge'nin Merkezi Oldu
Sosyo-ekonomik hedefler doğrultusunda yapılan analizler, üniversitelerin Ar-Ge ekosistemindeki ağırlığını ortaya koydu. 2025 yılında gerçekleştirilen harcamaların yüzde 64,9'u üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmalarına gitti. Bu alanı yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim faaliyetleri takip etti.
2026 yılı bütçe planlamasında da benzer bir öncelik sıralaması göze çarpıyor. Ödeneklerin yüzde 69,5'inin üniversitelere ayrılması planlanırken, endüstriyel üretim ve teknolojiye yüzde 8,9, tarım alanına yüzde 4,7 ve savunma sanayii projelerine ise yüzde 4 oranında pay ayrıldı.
Uluslararası İş Birlikleri Güçleniyor
Merkezi yönetim bütçesi, ulusal projelerin yanı sıra uluslararası Ar-Ge programlarını da desteklemeye devam ediyor. 2025 yılında 1,82 milyar TL olan uluslararası program ödeneği, 2026 yılı için 1,95 milyar TL'ye yükseltildi. Bu kaynağın 1 milyar TL'si Avrupa çapındaki programlara, 489 milyon TL'si uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına ve 460 milyon TL'si ise ikili veya çok taraflı iş birliği programlarına tahsis edildi.
