Donald Trump'ın ilk başkanlık döneminde güçlü dolar politikası, Amerikan ihracatçısının rekabet gücünü korumak adına bir ticaret savaşı aracı olarak kullanılmıştı. Ancak 2025 yılı itibarıyla küresel finansal sistemin karşı karşıya kaldığı riskler, Washington'un dolar stratejisini kökten değiştirdi. Özellikle İran krizi ve jeopolitik belirsizliklerin tetiklediği piyasa dalgalanmaları, doların sadece bir güç sembolü değil, aynı zamanda yönetilmesi gereken ağır bir maliyet unsuru olduğunu kanıtladı.
Koordineli Müdahalenin Arka Planı
Geçtiğimiz hafta ABD ve Japonya'nın yaklaşık otuz yıl aradan sonra yenin değerini desteklemek için gerçekleştirdiği koordineli döviz müdahalesi, bu değişimin en somut göstergesi oldu. Japonya, Çin'in ardından dünyanın en büyük ikinci ABD hazine tahvili yatırımcısı konumunda bulunuyor. Yen üzerindeki değer kaybı baskısı, Japon finans kurumlarını likidite ihtiyacı nedeniyle ellerindeki ABD tahvillerini satmaya zorlayabilir. Böyle bir senaryo, Amerikan tahvil faizlerini yukarı çekerken Wall Street'teki kırılganlığı artırabilir ve Washington'un borçlanma maliyetlerini daha da ağırlaştırabilir.
Finansal İstikrar ve Yeni Riskler
Küresel yatırımcıların düşük faizli yen ile borçlanıp yüksek getirili Amerikan varlıklarına yöneldiği 'yen carry trade' mekanizması, piyasalara büyük miktarda likidite sağlıyordu. Ancak yenin ani değer kayıpları, bu sistemin çözülme riskini beraberinde getiriyor. Washington'un Japonya ile birlikte attığı adım, sadece bir kur müdahalesi değil, aynı zamanda küresel dolar likiditesini ve tahvil piyasasını korumaya yönelik stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor.
1985 yılındaki Plaza Anlaşması'nda ABD, Japonya'nın ihracat gücünü kısıtlamak için yenin değer kazanmasını isterken, bugün tablo tamamen tersine dönmüş durumda. Washington artık aşırı zayıflayan yenin küresel finans sisteminde yaratabileceği sarsıntıları sınırlamaya çalışıyor. 20. yüzyılda ABD için büyük bir jeoekonomik avantaj olan güçlü dolar, 21. yüzyılda enerji güvenliğinden jeopolitik krizlerin finansmanına kadar uzanan geniş bir cephede Washington'un yönetmek zorunda olduğu stratejik bir yüke dönüşmüş durumda.
