İsveç, günlük hayatta kullanılan ürünlerde yer alan ve sonsuz kimyasallar olarak bilinen PFAS maddelerine karşı radikal bir yasaklama süreci başlattı. İklim ve Çevre Bakanı Romina Pourmokhtari tarafından duyurulan plana göre, 2028 yılından itibaren bu maddelerin tüketici ürünlerinde kullanımı tamamen sonlandırılacak.
Sağlık ve Çevre İçin Kritik Adım
Per- ve polifloroalkil maddeler (PFAS), doğada binlerce yıl boyunca yok olmayan sentetik bileşiklerden oluşuyor. Uzmanlar, bu maddelerin kronik maruziyet sonucunda kanser, bağışıklık sistemi bozuklukları ve doğurganlık sorunları gibi ciddi sağlık problemlerine yol açtığı konusunda uyarıyor. İsveç hükümeti, alternatifleri mevcut olan giysi, kozmetik, mutfak gereçleri ve kayak mumu gibi ürünlerde bu kimyasalların bulunmasını kabul edilemez buluyor.
Bakan Pourmokhtari, yaptığı açıklamada İsveç'in bu konuda beklemeye niyeti olmadığını belirterek, ulusal bir yasakla çıtayı yükselttiklerini ifade etti. Bu hamle, 2026 yılında benzer bir yasak getiren Fransa'nın ardından Avrupa'daki en kapsamlı ulusal düzenlemelerden biri olma özelliği taşıyor.
Avrupa Birliği Süreci ve Beklentiler
Avrupa Birliği genelinde PFAS kısıtlamalarına yönelik yasal düzenlemelerin 2027 yılında sunulması öngörülüyor. Ancak İsveç, AB sürecinin tamamlanmasını beklemeden kendi ulusal mevzuatıyla süreci hızlandırmayı hedefliyor. Danimarka gibi diğer Avrupa ülkeleri de daha önce gıda ambalajları ve bazı tekstil ürünlerinde benzer kısıtlamalara gitmişti.
A Plastic Planet kurucu ortağı Sian Sutherland, İsveç'in bu kararının hükümetlerin zehirli kimyasalları modern yaşamın bir parçası olarak kabullenmek zorunda olmadıklarını kanıtladığını vurguladı. Özellikle hamile kadınlar ve bebekler gibi hassas gruplar için büyük risk oluşturan bu maddelerin, içme sularına ve gıdalara sızması küresel bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor. İsveç'in bu girişimi, hem yeni kirliliklerin önlenmesi hem de mevcut çevresel risklerin yönetilmesi adına önemli bir araç olarak görülüyor.
