ABD Başkanı Donald Trump'ın ticaret politikaları kapsamında uygulamaya koyduğu yüzde 10 oranındaki geçici küresel gümrük vergisi rejimi, 24 Temmuz Cuma günü itibarıyla sona eriyor. ABD Yüksek Mahkemesi'nin daha önce söz konusu tarifelerin yasal dayanağını sorgulayan bir karar almış, bunun üzerine yönetim 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü'ne başvurmuştu. Ancak bu yetkinin 150 günlük süresinin dolmasıyla birlikte, Beyaz Saray yeni bir hukuki arayış içerisine girdi.
301. Bölüm ile yeni strateji
Trump yönetiminin, süresi dolan tarifelerin yerini alacak daha kalıcı bir sistem için 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü'nü devreye sokması bekleniyor. Bu yasal araç, ABD Ticaret Temsilciliği'ne (USTR) ticaret anlaşmalarını ihlal eden veya ABD'nin çıkarlarına zarar veren yabancı uygulamalara karşı soruşturma açma ve gümrük vergisi gibi yaptırımlar uygulama yetkisi tanıyor. USTR, halihazırda aralarında Türkiye, Çin, Avrupa Birliği ve Japonya'nın da bulunduğu 60 ticaret ortağı hakkında zorla çalıştırma iddiaları üzerine soruşturmalar yürütüyor.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, yürütülen soruşturmaların ABD ticaretinin yaklaşık yüzde 99'unu kapsadığını belirterek, yakın zamanda somut adımlar atılacağının sinyalini verdi. Bu kapsamda, söz konusu ülkelerden ithal edilen ürünlere yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında ek vergi getirilmesi öneriliyor.
Hanehalkı üzerindeki maliyet artabilir
Ekonomistler, yeni tarife düzenlemelerinin ABD ekonomisi üzerindeki etkilerini yakından takip ediyor. Yale Üniversitesi Bütçe Laboratuvarı verilerine göre, mevcut tarifelerin hanehalkına yıllık maliyeti yaklaşık 550 dolar seviyesinde bulunuyor. 301. Bölüm kapsamında yeni vergilerin uygulamaya konulması durumunda, bu maliyetin 1.100 dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor. Ayrıca, 301. Bölüm tarifelerinin devreye girmesiyle yıl sonundaki ortalama tarife oranının yüzde 12,8'e yükselebileceği tahmin ediliyor.
Öte yandan, Trump yönetimi ikili ticaret ilişkilerinde de sert adımlar atmaya devam ediyor. Kanada'ya yönelik olarak 1930 tarihli Tarife Yasası'nın 338. Bölümü uyarınca bazı ürünlere yüzde 50 ek vergi getirilmesini öngören bildiri imzalanırken, Brezilya'ya karşı da 301. Bölüm kapsamında yüzde 25'lik bir vergi kararı alındı. Uzmanlar, hukuki dayanaklar değişse bile ABD'nin korumacı ticaret politikasının önümüzdeki dönemde de süreceği görüşünde birleşiyor.
