Hollywood yıldızı Zendaya, Londra'da katıldığı bir film tanıtım etkinliğinde taktığı küpelerle arkeoloji dünyasının ve sosyal medyanın tepkisini çekti. MÖ 1. binyıla ait olduğu belirtilen ve İran'ın kuzeybatısında keşfedilen Ziwiye Hazinesi'ne dayandırılan altın diskler, kuyumcu Glenn Spiro tarafından elmas ve 18 ayar altınla yeniden tasarlanarak bir aksesuar haline getirildi.
Etik tartışmalar büyüyor
Eserlerin kullanımı, özellikle arkeologlar tarafından "yeni sömürgecilik" olarak nitelendirildi. Uzmanlar, antik eserlerin sanatsal değerinden ziyade bir statü göstergesi olarak kırmızı halıda sergilenmesinin rahatsız edici olduğunu belirtti. Bazı tarihçiler, kökeni ve kullanım amacı tam olarak bilinmeyen antik parçaların bu şekilde kullanılmasının, müze etiği ve kültürel mirasın korunması ilkeleriyle çeliştiğini vurguladı. Sosyal medyada ise bu durum, Kim Kardashian'ın Marilyn Monroe'nun elbisesini giymesiyle yaşanan tartışmalara benzetildi.
Galeriden savunma
Küpelerin sahibi olan Londra merkezli Barron London galerisi, eserlerin belgelenmiş kökenlere sahip olduğunu ve tüm yasal gerekliliklerin yerine getirildiğini açıkladı. Galeri yetkilileri, bu parçaların ticari bir amaçla değil, antik İranlı zanaatkarların sanatını onurlandırmak amacıyla sergilendiğini ifade etti.
İran'ın kültürel miras mücadelesi
Ziwiye Hazinesi'nin parçaları, 1960'lı yıllardan bu yana dünya genelindeki özel koleksiyonlara ve müzelere dağılmış durumda. İran yönetimi, yıllardır yurt dışına kaçırılan kültürel varlıklarını geri almak için özel çalışma grupları aracılığıyla diplomatik ve hukuki süreçler yürütüyor. Daha önce İsviçre ve Avusturya gibi ülkelerden bazı eserlerin iadesi sağlanmış olsa da, ABD ile olan diplomatik gerilimler sürecin ilerlemesini zorlaştırıyor. Zendaya'nın taktığı küpeler için Tahran yönetiminden henüz resmi bir iade talebi gelmedi.
Öte yandan, benzer bir tartışma fenomen IShowSpeed'in bir spor etkinliğinde taktığı Faravahar sembollü rozetle de yaşandı. İslam öncesi Pers kültürünün önemli bir simgesi olan bu sembolün, kültürel bağlamı dışında kullanılması kamuoyunda farklı görüşlerin dile getirilmesine neden oldu.
