Avrupa Birliği genelinde istihdam piyasalarının önemli bir kısmı, düşük ücret ve iş güvencesizliği gibi sorunlarla karşı karşıya. Eurofound tarafından hazırlanan son analiz, üye ülkelerdeki işlerin yaklaşık beşte birinin kırılganlık kriterlerini karşıladığını ortaya koydu. Kurum bu durumu, gelir yetersizliği ile istihdam güvencesizliğinin birleşimi olarak tanımlıyor.
2021 verilerine dayanan araştırma, kırılganlık oranının AB çapında yüzde 18,8 seviyesinde olduğunu gösteriyor. Finansal krizin etkisiyle 2014 yılında yüzde 23,8’e kadar yükselen bu oran, son yıllarda istikrarlı bir düşüş sergiledi. Ancak ülkeler arasındaki farklar dikkat çekici. İspanya, yüzde 29 ile listenin zirvesinde yer alırken, Portekiz ve İtalya da yüksek oranlarla izliyor. Macaristan, Malta ve Bulgaristan ise en düşük kırılganlık seviyelerine sahip ülkeler arasında sıralanıyor.
Sorunun niteliği coğrafyaya göre değişiklik gösteriyor. Kıta Avrupa’sında ve Doğu Avrupa’da başlıca sorun düşük ücret olarak öne çıkıyor. Buna karşılık Akdeniz ve İskandinav ülkelerinde istemsiz geçici veya yarı zamanlı çalışma nedeniyle güvencesizlik daha baskın bir faktör. İrlanda’da ise toplam kırılganlığın büyük bir kısmı iş güvencesizliğinden kaynaklanıyor.
Rapor, kırılganlığın toplumun belirli gruplarını orantısız şekilde etkilediğini vurguluyor. Kadınlar, genç çalışanlar, göçmenler ve engelli bireyler, daha kırılgan işlerde çalışmaya yatkın bulunuyor. Eğitim seviyesi bu durum üzerinde belirleyici bir koruyucu etkiye sahip. Örneğin Macaristan’da düşük eğitimli çalışanların büyük çoğunluğu kırılgan konumdayken, üniversite mezunlarında bu oran çok düşük seviyelerde.
Birden fazla kırılgan faktörünün birikimi, çalışanların ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkilere yol açıyor. Yüksek kırılganlık düzeyine sahip kişilerde kaygı ve depresyon oranlarının arttığı, ancak iş kaynaklı stresi bildirme olasılıklarının daha düşük olduğu tespit edildi. Eurofound, esnek çalışmanın korunması yanında, standartların aşındırılmaması için denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiği görüşünü savunuyor.
