Yapay zekâ ve robotik teknolojilerindeki hızlı ilerleme, insansı robotların savaş alanındaki rolünü tartışmaya açtı. ABD merkezli Foundation Future Industries şirketi, Phantom adlı insansı robotlarını Ukrayna'daki çatışma bölgelerinde test ettiğini duyurdu. Şirket, bu robotların özellikle yüksek hassasiyet gerektiren, sivil kayıpların önlenmesi gereken karmaşık görevlerde insan askerlerin yerini alabileceğini savunuyor.
Silahlı robotlar için geri sayım
Şirketin CEO'su Sankaet Pathak, insansı robotların yıkım yaratmaktan ziyade, mevcut hava bombardıman sistemlerinin sunamadığı bir hassasiyet düzeyi sağladığını belirtti. Pathak, robotların silahlandırılmasına yönelik senaryoların 2027 yılına kadar test edilmeye başlanacağını ifade etti. Mevcut durumda robotlar, savaş alanında malzeme ikmali ve bina içi keşif gibi lojistik görevlerde kullanılıyor.
Geliştirilen yeni nesil Phantom 2 modeli, önceki sürüme göre önemli teknik iyileştirmeler içeriyor. Suya ve toza dayanıklı hale getirilen robotun taşıma kapasitesi 80 kilograma çıkarılırken, darbe toleransı 100 G seviyesine yükseltildi. Şirket, bu robotları ticari müşterilere yıllık 100 bin dolar karşılığında kiralarken, askerî müşterilere doğrudan satış yapmayı planlıyor.
Uluslararası hukuk ve etik tartışmaları
İnsansı robotların savaş alanındaki varlığı, uluslararası hukuk çevrelerinde endişe yaratıyor. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, insan denetimi olmayan "katil robotlar" konusunda uyarılarda bulunarak, bu sistemlerin 2026 yılına kadar bağlayıcı bir yasak kapsamına alınması gerektiğini vurguladı. Şu an için bu tür sistemlerin kullanımını düzenleyen özel bir uluslararası anlaşma bulunmuyor; ancak mevcut insancıl hukuk kuralları, savaşçı ve sivil ayrımının korunmasını zorunlu kılıyor.
Pathak ise yapay zekânın kontrolü ele geçirmesi gibi distopik senaryoların insansı robotlardan ziyade, nükleer cephanelikler veya insansız hava araçları üzerinden gerçekleşebileceğini savunuyor. Şirket, robotların "dünya modelleri" adı verilen gelişmiş bir yapay zekâ mimarisiyle eğitildiğini ve bu sistemlerin fiziksel ortamları öngörebilme yeteneğine sahip olduğunu belirtiyor. Foundation Future Industries'in yatırımcıları arasında Eric Trump gibi isimlerin de yer alması, projenin geniş bir destek ağına sahip olduğunu gösteriyor.
