Global savunma stratejileri, savaşların yürütülme biçiminde yaşanan tarihi dönüşümün etkisi altına girdi. Geleneksel ölçütler olan tank, savaş uçağı veya gemi sayıları artık tek başına askeri gücü belirlemeye yetmiyor. Çatışmaların seyri, teknolojiye uyum sağlama hızı ve savaş alanındaki değişimlere anında tepki verebilme kapasitesine bağlı hale geldi.
Rusya ile Ukrayna arasında devam eden çatışmalar, Batılı askeri yetkililerin ilk değerlendirmelerini ters yüz etti. Başlangıçta hava üstünlüğü ve hassas mühimmatın belirleyici olduğu düşünülse de, savaşın uzaması bu algıyı değiştirdi. İnsansız hava araçları, elektronik harp sistemleri ve düşük maliyetli hassas saldırı araçları, savaşın dengesini değiştiren unsurlar olarak öne çıktı.
Güvenli Bölgeler Tehdit Altında
Yeni nesil savaşların en belirgin özelliği, cephe hattının gerisindeki bölgelerin artık güvenli olmamasıdır. Eskiden korunaklı sayılan lojistik merkezler ve komuta noktaları, uzun menzilli füzeler ile gelişmiş sensörler sayesinde doğrudan hedef haline geldi. Bu durum, Irak işgalinde görülen büyük zırhlı birlik hareketlerinin günümüzde çok daha riskli hale gelmesine neden oluyor. Büyük birlik yoğunlaşmaları, ucuz insansız sistemler tarafından kısa sürede tespit edilebiliyor.
Yapay Zeka Savaş Alanına Giriyor
Askeri uzmanlar, savaşın niteliğinin temelden değiştiği konusunda hemfikir. Federal Alman Silahlı Kuvvetleri Genel Müfettişi Carsten Breuer, silahlı kuvvetlerin hızla uyum sağlaması gerektiğini vurguladı. Bu değişimin merkezinde yapay zeka destekli otonom sistemler yer alıyor. Alman Helsing şirketi tarafından geliştirilen ve Ukrayna ordusunun kullandığı insansız araçlar, yapay zeka tabanlı görüntü tanıma ile hedefleri tespit ediyor. Rusya'nın da benzer teknolojilere yöneldiği belirtiliyor.
Savunma teknolojileri şirketi Palantir'in Avrupa operasyonlarından sorumlu Louis Mosley, 2026 yılının askeri tarih açısından bir kırılma noktası olabileceğini ifade etti. Geleceğin savaşlarında belirleyici olanın teknolojiye sahip olmak değil, bu teknolojiyi yenileme hızı olacağı öngörülüyor.
Tedarik Sisteminde Yenilik
Ukrayna, savaş alanında geliştirdiği yeni nesil savunma modeliyle dikkat çekiyor. Tugaylara, düşmana verilen zarar karşılığında e-puan verilen bir sistem uygulanıyor. Birikmiş puanlar, Delta savaş alanı yönetim sistemi üzerinden üreticilerden doğrudan yeni teknoloji satın almakta kullanılıyor. Bu yöntem, mühendislerin cepheye giderek askerlerle birlikte çözüm geliştirmesini sağlıyor. Uzmanlar, hava üstünlüğü kavramının da ucuz insansız sistemler sayesinde yeniden yazıldığını belirtiyor.
