# CADI Modeli İklim Kaynaklı Tarımsal Gerilemeyi Haritalıyor

- Canonical URL: https://habersitesi.org/haber/12266/cadi-modeli-iklim-kaynakli-tarimsal-gerilemeyi-haritaliyor
- Publisher: HaberSitesi.Org
- Published: 2026-07-16T07:06:56+03:00
- Modified: 2026-07-16T07:44:21+03:00
- Category: Gündem
- Author: HaberSitesi.Org Haber Merkezi
- Language: tr-TR
- Sponsored: no
- Preferred citation: HaberSitesi.Org, CADI Modeli İklim Kaynaklı Tarımsal Gerilemeyi Haritalıyor, https://habersitesi.org/haber/12266/cadi-modeli-iklim-kaynakli-tarimsal-gerilemeyi-haritaliyor

## Summary

Yeni geliştirilmiş CADI aracı, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkisini detaylı bir harita ile ortaya koyuyor. Araştırma, tropik bölgelerde büyük kayıplar, kuzeyde ise potansiyel artışlar öngörüyor.

## Verified facts

- CADI adlı model, iklim değişikliği etkisini izole ederek tarımsal üretim kaybını 9,3 km² hassasiyetle tahmin edebiliyor
- Model, FAO tarihsel verileri ve Copernicus iklim verilerini birleştirerek 1981‑2000 ve 2001‑2020 dönemlerini karşılaştırıyor
- Araştırma, dünya üzerindeki her altı tarım arazisinin son yirmi yılda potansiyel verimliliğinin %10’dan fazlasını kaybettiğini gösteriyor
- Tropik bölgelerde kayıplar yoğunlaşırken, yüksek enlemlerde bazı alanlarda verim artışı görülse de toplam kalori üretimi çok az artıyor
- Avrupa’da kuzey‑güney deseni aynı; İskandinavya, İskoçya ve Alpler verim artışı sağlarken güney bölgeleri kayıp yaşıyor
- İspanya içinde, Kantabria kıyısı, Galiçya ve Pireneler verim kazanırken iç kesimler ve orta‑doğu yarımada büyük kayıplar veriyor
- 2020‑2060 yılları arasında iklimin %2,1 artması, dünya nüfusunun %15’inin yaşadığı bölgelerde tarımsal potansiyelin %5 azalmasına yol açabilir
- Tropik toprakların %5’i, toplam kayıpların %35’ini oluşturuyor ve yüzyıl ortasında ülkelerin %25’i %85‑90 küresel zararın sorumluluğunu taşıyacak

## Article

Ekonomik Analiz Enstitüsü (IAE) ve CSIC iş birliğiyle geliştirilen CADI, iklim değişikliğinin tarımsal üretime doğrudan etkisini izole ederek 9,3 kilometrelik bir hassasiyetle tahmin ediyor.Modelin veri temeliFAO’nun tarihsel tarımsal verimlilik kayıtları ve Avrupa Copernicus iklim verileri birleştirilerek, 1981‑2000 ile 2001‑2020 dönemleri arasındaki değişimler yeniden kurgulanıyor. Bu sayede, IPCC senaryoları altında yüzyıl sonuna kadar aynı arazinin üretim potansiyeli öngörülüyor.Global bulgularDünya genelinde, her altı tarım arazisinin son yirmi yılda potansiyel verimliliğinin %10’dan fazla kaybettiği tespit edildi. Kayıplar özellikle tropik bölgelerde yoğunlaşırken, yüksek enlemlerdeki bazı alanlarda yüzde artış görülse de toplam kalori üretiminde anlamlı bir artış sağlanamıyor.Avrupa ve İspanya örneğiAvrupa’da kuzey‑güney deseni belirgin: İskandinavya, İskoçya ve Alpler tarımsal potansiyelini artırırken, kıtanın güneyi kayıplar yaşıyor. İspanya’da ise Kantabria kıyısı, Galiçya ve Pireneler verim kazanırken, iç kesimler ve orta‑doğu yarımada ciddi düşüşler görüyor.Gelecek riskleriİklim 2,1 °C yükselirse, 2041‑2060 yılları arasında dünya nüfusunun %15’i yaşadığı bölgelerde tarımsal potansiyel %5 azalabilir. Tropik toprakların sadece %5’i, toplam kayıpların %35’ini oluşturuyor; yüzyıl ortasında ülkelerin %25’i %85‑90 küresel zararın sorumluluğunu taşıyacak.Politikalar için çıkarımlarCADI, hangi bölgelerin uyum desteklerine ihtiyaç duyacağını önceden belirleyerek, gıda güvenliği, kırsal gelir ve nüfus hareketleri gibi kritik konularda politika yapıcıların yönlendirilmesine yardımcı olabilir.

## Sources

- [Euronews TR — İklim değişikliğiyle tarımda yüzyıl sonuna dek düşüşü öngören etkileşimli harita tanıtıldı](http://tr.euronews.com/2026/07/16/iklim-degisikligiyle-tarimda-yuzyil-sonuna-dek-dususu-ongoren-etkilesimli-harita-tanitildi)

## Reuse

Short quotation and summarization are permitted with attribution and a backlink. Full reproduction requires permission. See https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json.