Gaziantep'in tarihi değerlerinden biri olan Zeugma antik kenti kökenli 13'üncü mozaik paneli, uzun süren hukuki ve diplomatik süreçlerin ardından Türkiye'ye getirildi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un katılımıyla gerçekleştirilen törenle, eser ait olduğu Zeugma Mozaik Müzesi'ndeki yerini aldı.
Bilimsel İş Birliği ile Tespit Edildi
Milattan sonra 2'nci ve 3'üncü yüzyıllara tarihlenen panelin, büyük bir kompozisyonun parçası olduğu Grenoble Alp Üniversitesinden Dr. Camila Felag ve Zeugma Kazı Başkanı Prof. Dr. Kutalmış Görkay'ın çalışmalarıyla doğrulandı. Uluslararası müzayede takibi sırasında satışa sunulduğu tespit edilen eser için başlatılan iade süreci, ABD İç Güvenlik Soruşturmaları Birimi ile yürütülen koordineli çalışmalar sonucunda başarıyla sonuçlandı.
Kültürel Mirasın Korunması
Bakan Ersoy, törende yaptığı konuşmada, bu tür iadelerin sadece bir eserin dönüşü değil, zedelenen bir hafızanın onarılması anlamına geldiğini vurguladı. Ersoy, "Eksik parçalar yerine döndükçe tarih sayfalarındaki boşlukları dolduruyoruz" ifadesini kullandı. Ayrıca, 2021 yılında ABD ile imzalanan ve yakın zamanda beş yıl daha uzatılan Kültür Varlıklarına İlişkin Mutabakat Zaptı'nın, kaçakçılıkla mücadelede kritik bir rol oynadığını belirtti.
Türkiye'nin kültür varlığı kaçakçılığıyla mücadelede dünya genelinde örnek bir model oluşturduğuna dikkat çeken Bakanlık verilerine göre, 2002 yılından bu yana toplam 13 bin 454 eser ana vatanına döndü. Bu eserlerin 9 bin 139'u ise son sekiz yıllık süreçte gerçekleştirilen yoğun diplomatik ve hukuki çalışmalarla ülkeye kazandırıldı. Zeugma'dan kaçırılan Satornila Steli gibi diğer önemli eserlerin de benzer süreçlerle Türkiye'ye getirildiği hatırlatıldı.
Gaziantep'in kültürel simgesi haline gelen ve halk arasında "Çingene Kızı" olarak bilinen mozaiğin parçalarının birleştirilmesi, bölgenin tarihsel bütünlüğünün korunması açısından büyük önem taşıyor. Bakanlık, yasa dışı yollarla yurt dışına çıkarılan tüm kültür varlıkları için benzer kararlılıkla çalışmaların süreceğini bildirdi.
