Avrupa Birliği (AB) dışişleri bakanları, işgal altındaki Filistin topraklarında bulunan yasa dışı İsrail yerleşimlerinde üretilen malların ithalatına yönelik kapsamlı bir ticaret yasağı getirilmesi seçeneğini masaya yatırdı. Brüksel'de gerçekleştirilen toplantıda, bu önerinin üye devletler arasında en fazla desteği gören seçenek olduğu açıklandı.
AB Dış Politika Sorumlusu Kaja Kallas, toplantı sonrası yaptığı açıklamada, yasa dışı yerleşimlerle ticaretin tamamen durdurulması fikrinin öne çıktığını belirtti. Mevcut durumda AB, bu bölgelerden gelen ürünlere tercihli gümrük tarifeleri uygulamıyor ancak tam bir yasak kararı, uluslararası hukuk ve Uluslararası Adalet Divanı'nın (UAD) 2024 yılındaki danışma görüşüyle birlikte daha güçlü bir hukuki zemine oturtulmaya çalışılıyor.
Karar alma süreci tartışmaları
Toplantıda öne çıkan en önemli tartışma konusu, yasağın hangi hukuki çerçevede uygulanacağı oldu. Belçika, Fransa, İspanya ve Hollanda gibi ülkelerin başını çektiği bir grup, bu önlemlerin bir dış politika aracı değil, ticaret politikası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor. Bu sınıflandırma, tüm üye devletlerin oybirliği yerine, AB nüfusunun yüzde 65'ini temsil eden 15 ülkenin desteğiyle sağlanan "nitelikli çoğunluk" ile karar alınmasına olanak tanıyacak.
Bazı diplomatlar ve İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani ise İsrail'de yaklaşan seçimler nedeniyle sürecin hassasiyetine dikkat çekerek, aceleci adımlardan kaçınılması gerektiğini vurguladı. Öte yandan, Avrupa Komisyonu'nun süreci yavaşlattığına dair eleştiriler de gündeme geldi. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, sürekli tartışmalarla harekete geçilmesinin geciktirilmesinden duyduğu endişeyi dile getirdi.
Kaja Kallas, AB Konseyi hukuk servisinin görüşüne atıfta bulunarak, siyasi irade olması durumunda nitelikli çoğunlukla ilerlemenin mümkün olduğunu ifade etti. AB büyükelçilerinin, Komisyon tarafından hazırlanan seçenekler belgesini geliştirmek üzere görevlendirildiği ve konunun ekim ayındaki resmi toplantıda tekrar ele alınacağı bildirildi.
