{"@context":"https://schema.org","@type":"NewsArticle","@id":"https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor#article","schema_version":"2.0","headline":"Uyarıcı madde kullanımının kökeni 25 bin yıl öncesine dayanıyor","url":"https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor"},"datePublished":"2026-09-11T20:44:00+03:00","dateModified":"2026-09-11T23:49:40+03:00","description":"Bilim insanları, Endonezya'da bulunan antik insan kalıntılarında psikoaktif madde kullanımına dair en eski kanıtlara ulaştı. Araştırma, areka cevizi tüketiminin binlerce yıl öncesine dayandığını ortaya koydu.","abstract":"Bilim insanları, Endonezya'da bulunan antik insan kalıntılarında psikoaktif madde kullanımına dair en eski kanıtlara ulaştı. Araştırma, areka cevizi tüketiminin binlerce yıl öncesine dayandığını ortaya koydu.","articleSection":"Teknoloji","inLanguage":"tr-TR","keywords":["Teknoloji","Uyarıcı","madde","kullanımının","kökeni","bin","yıl","öncesine","dayanıyor"],"wordCount":130,"timeRequired":"PT1M","isAccessibleForFree":true,"author":{"@type":"Organization","name":"HaberSitesi.Org Haber Merkezi","url":"https://habersitesi.org/kunye"},"publisher":{"@id":"https://habersitesi.org#organization","name":"HaberSitesi.Org"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https://habersitesi.tellioglu.workers.dev/news/news/50/d8/50d8a52c56b252e1a5e51871c0c753f6edb4bdd5698b7077ec1b51a219f3df74.webp","contentUrl":"https://habersitesi.tellioglu.workers.dev/news/news/50/d8/50d8a52c56b252e1a5e51871c0c753f6edb4bdd5698b7077ec1b51a219f3df74.webp","width":1280,"height":720},"articleBody":"Avustralya'daki Griffith Üniversitesi'nden bilim insanları, Endonezya'da gerçekleştirdikleri çalışmalarda erken dönem avcı-toplayıcı topluluklara ait iskelet kalıntılarını inceledi. Yapılan biyomoleküler analizler sonucunda, yaklaşık 25 bin yıl öncesine kadar uzanan insan dişlerinde uyarıcı ve psikoaktif özellikler taşıyan areka cevizi kalıntılarına rastlandı.Araştırmacılar, diş yüzeylerinde gözlemledikleri derin ve yuvarlak olukların, bu yemişin uzun süreli olarak ağızda emilmesinden kaynaklandığını belirtti. Science Advances dergisinde yayımlanan çalışma, bu bulguların dünya genelindeki uyarıcı madde kullanımına dair bilinen en eski kanıt olma niteliği taşıdığını gösteriyor.Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan araştırmacı Adam Brumm, areka cevizinin alkol, kafein ve nikotinden sonra dünyada en yaygın kullanılan dördüncü psikoaktif madde olduğunu vurguladı. Batı toplumlarında pek bilinmeyen bu maddenin, tarih öncesi dönemlerden bu yana insanlar tarafından tüketildiği bilimsel olarak kanıtlanmış oldu. Bu keşif, antik toplulukların beslenme alışkanlıkları ve psikoaktif maddelerle olan etkileşimleri hakkında önemli veriler sunuyor.","citation":["https://www.cumhuriyet.com.tr/bilim-teknoloji/arastirmaya-gore-uyarici-madde-tuketimi-25-bin-yil-oncesine-kadar-uzaniyor-2536803"],"isBasedOn":[{"@type":"CreativeWork","name":"Araştırmaya göre, uyarıcı madde tüketimi 25 bin yıl öncesine kadar uzanıyor","url":"https://www.cumhuriyet.com.tr/bilim-teknoloji/arastirmaya-gore-uyarici-madde-tuketimi-25-bin-yil-oncesine-kadar-uzaniyor-2536803","datePublished":"2026-09-11T20:44:00+03:00"}],"usageInfo":"https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json","copyrightHolder":{"@id":"https://habersitesi.org#organization"},"machine_metadata":{"id":62594,"headline":"Uyarıcı madde kullanımının kökeni 25 bin yıl öncesine dayanıyor","url":"https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor","canonical_url":"https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor","machine_url":"https://habersitesi.org/api/ai/article/62594","markdown_url":"https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor.md","published":"2026-09-11T20:44:00+03:00","modified":"2026-09-11T23:49:40+03:00","category":"Teknoloji","category_slug":"teknoloji","city":null,"author":"HaberSitesi.Org Haber Merkezi","author_url":"https://habersitesi.org/kunye","image":"https://habersitesi.tellioglu.workers.dev/news/news/50/d8/50d8a52c56b252e1a5e51871c0c753f6edb4bdd5698b7077ec1b51a219f3df74.webp","summary":"Bilim insanları, Endonezya'da bulunan antik insan kalıntılarında psikoaktif madde kullanımına dair en eski kanıtlara ulaştı. Araştırma, areka cevizi tüketiminin binlerce yıl öncesine dayandığını ortaya koydu.","language":"tr-TR","keywords":["Teknoloji","Uyarıcı","madde","kullanımının","kökeni","bin","yıl","öncesine","dayanıyor"],"word_count":130,"reading_time_minutes":1,"source_count":1,"fact_count":4,"citation_ready":true,"is_sponsored":false,"content_kind":"news"},"quality":{"quality_score":91,"originality_score":96,"compliance_score":93},"facts":[{"statement":"Griffith Üniversitesi araştırmacıları Endonezya'daki iskelet kalıntılarında areka cevizi izleri buldu.","source_ids":[71564],"confidence":"high"},{"statement":"İncelenen diş kalıntılarının 25 bin yıl öncesine kadar uzandığı tespit edildi.","source_ids":[71564],"confidence":"high"},{"statement":"Dişlerdeki aşınmaların areka cevizinin ağızda emilmesinden kaynaklandığı belirlendi.","source_ids":[71564],"confidence":"high"},{"statement":"Areka cevizi dünyada en yaygın kullanılan dördüncü psikoaktif madde olarak tanımlanıyor.","source_ids":[71564],"confidence":"high"}],"sources":[{"name":"Cumhuriyet Teknoloji","title":"Araştırmaya göre, uyarıcı madde tüketimi 25 bin yıl öncesine kadar uzanıyor","type":"media","domain":"cumhuriyet.com.tr","url":"https://www.cumhuriyet.com.tr/bilim-teknoloji/arastirmaya-gore-uyarici-madde-tuketimi-25-bin-yil-oncesine-kadar-uzaniyor-2536803","published":"2026-09-11T20:44:00+03:00"}],"usage":{"preferred_citation":"HaberSitesi.Org, Uyarıcı madde kullanımının kökeni 25 bin yıl öncesine dayanıyor, https://habersitesi.org/haber/62594/uyarici-madde-kullaniminin-kokeni-25-bin-yil-oncesine-dayaniyor","policy":"https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json"}}