{"@context":"https://schema.org","@type":"NewsArticle","@id":"https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor#article","schema_version":"2.0","headline":"Grönland'da zorla doğum kontrolü skandalı için komisyon kuruluyor","url":"https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor","mainEntityOfPage":{"@type":"WebPage","@id":"https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor"},"datePublished":"2026-08-28T20:48:12+03:00","dateModified":"2026-08-28T21:03:46+03:00","description":"Grönland, 1960-1990 yılları arasında binlerce İnuit kadına uygulanan zorla doğum kontrolü programını aydınlatmak için Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu kurma kararı aldı. Danimarka parlamentosu da mağdurların tazminat alabilmesinin önünü açtı.","abstract":"Grönland, 1960-1990 yılları arasında binlerce İnuit kadına uygulanan zorla doğum kontrolü programını aydınlatmak için Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu kurma kararı aldı. Danimarka parlamentosu da mağdurların tazminat alabilmesinin önünü açtı.","articleSection":"Gündem","inLanguage":"tr-TR","keywords":["Grönland","zorla","doğum","kontrolü","skandalı","komisyon","kuruluyor"],"wordCount":246,"timeRequired":"PT2M","isAccessibleForFree":true,"author":{"@type":"Organization","name":"HaberSitesi.Org Haber Merkezi","url":"https://habersitesi.org/kunye"},"publisher":{"@id":"https://habersitesi.org#organization","name":"HaberSitesi.Org"},"image":{"@type":"ImageObject","url":"https://habersitesi.tellioglu.workers.dev/news/news/22/1c/221c061775adbe7407f216da6d5d10d6689233532c860330ad84fbc3e9dfa3e2.webp","contentUrl":"https://habersitesi.tellioglu.workers.dev/news/news/22/1c/221c061775adbe7407f216da6d5d10d6689233532c860330ad84fbc3e9dfa3e2.webp","width":1280,"height":720},"articleBody":"Grönland hükümeti, 1960'lı yıllardan 1990'a kadar süren ve binlerce yerli İnuit kadını etkileyen zorla doğum kontrolü uygulamalarını derinlemesine incelemek üzere bir Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu kurulacağını duyurdu. Danimarka'nın eski sömürgeci dönemine ait bu karanlık uygulama, bölgedeki toplumsal travmaların merkezinde yer alıyor.Binlerce kadın etkilendiResmi verilere göre, 1970'lerin sonuna gelindiğinde doğurganlık çağındaki her iki Grönlandlı kadından biri, yani yaklaşık 4 bin 70 kişi, kendi rızası veya aile onayı olmaksızın rahim içi araç (RİA) takılmasına maruz bırakıldı. Mağdurlar arasında 12 yaşındaki kız çocuklarının da bulunduğu ve birçok kadının bu müdahaleler sonucunda kalıcı olarak çocuk sahibi olma yetisini kaybettiği belirtiliyor.Soykırım tartışması sürüyorKonuyla ilgili hazırlanan raporlarda uzmanlar, uygulamanın bir \"soykırım\" olup olmadığı konusunda fikir birliğine varamadı. Raporlardan biri soykırım ihtimalini dışlarken, diğeri bu yönde bulgulara işaret ediyor. Grönland Adalet Bakanı Marianne Paviasen, hükümetin bu konuda henüz kesin bir tanımlama yapmadığını, ancak tartışmanın devam edeceğini ifade etti. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise önceliğin toplumsal iyileşme süreci olduğunu vurgulayarak, Danimarka ile işbirliği içinde hareket edeceklerini belirtti.Tazminat yolu açıldıDanimarka parlamentosu, zorla doğum kontrolü kampanyasından zarar gören kadınların tazminat talep edebilmelerine olanak tanıyan bir düzenleme üzerinde uzlaştı. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, daha önce bu uygulamalar için resmi özür dilemişti. Mağdurlar ise sürecin sadece siyasi bir mesele olmadığını, kendi bedenleri ve yaşam hakları üzerinde bir hesaplaşma olduğunu savunuyor.Uzun süredir bu komisyonun kurulması için çağrıda bulunan mağdurlardan psikolog Henriette Berthelsen, yaşananların kabul edilmesinin toplumsal onur ve iyileşme için kritik bir adım olduğunu belirtti. Nuuk ve Kopenhag yönetimleri, geçmişteki diğer acı olayları da aydınlatmak için ortak çalışmalarını sürdürüyor.","citation":["http://tr.euronews.com/my-europe/2026/08/28/gronland-inuit-kadinlara-yonelik-zorla-dogum-kontrolunu-arastiracak"],"isBasedOn":[{"@type":"CreativeWork","name":"Grönland, İnuit kadınlara yönelik zorla doğum kontrolünü araştıracak","url":"http://tr.euronews.com/my-europe/2026/08/28/gronland-inuit-kadinlara-yonelik-zorla-dogum-kontrolunu-arastiracak","datePublished":"2026-08-28T20:48:12+03:00"}],"usageInfo":"https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json","copyrightHolder":{"@id":"https://habersitesi.org#organization"},"machine_metadata":{"id":50735,"headline":"Grönland'da zorla doğum kontrolü skandalı için komisyon kuruluyor","url":"https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor","canonical_url":"https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor","machine_url":"https://habersitesi.org/api/ai/article/50735","markdown_url":"https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor.md","published":"2026-08-28T20:48:12+03:00","modified":"2026-08-28T21:03:46+03:00","category":"Gündem","category_slug":"gundem","city":null,"author":"HaberSitesi.Org Haber Merkezi","author_url":"https://habersitesi.org/kunye","image":"https://habersitesi.tellioglu.workers.dev/news/news/22/1c/221c061775adbe7407f216da6d5d10d6689233532c860330ad84fbc3e9dfa3e2.webp","summary":"Grönland, 1960-1990 yılları arasında binlerce İnuit kadına uygulanan zorla doğum kontrolü programını aydınlatmak için Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu kurma kararı aldı. Danimarka parlamentosu da mağdurların tazminat alabilmesinin önünü açtı.","language":"tr-TR","keywords":["Grönland","zorla","doğum","kontrolü","skandalı","komisyon","kuruluyor"],"word_count":246,"reading_time_minutes":2,"source_count":1,"fact_count":5,"citation_ready":true,"is_sponsored":false,"content_kind":"news"},"quality":{"quality_score":90,"originality_score":92,"compliance_score":93},"facts":[{"statement":"Grönland, 1960-1990 yılları arasında İnuit kadınlara uygulanan zorla doğum kontrolü programını araştırmak için Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu kuruyor.","source_ids":[57921],"confidence":"high"},{"statement":"Söz konusu dönemde 4 binden fazla Grönlandlı kadına, rızaları veya aile onayı alınmaksızın rahim içi araç (RİA) takıldı.","source_ids":[57921],"confidence":"high"},{"statement":"Uygulamadan etkilenenler arasında 12 yaşındaki kız çocukları da bulunuyor ve bazı kadınlar daha sonra çocuk sahibi olamadı.","source_ids":[57921],"confidence":"high"},{"statement":"Danimarka parlamentosu, zorla doğum kontrolü mağdurlarının tazminat talep edebilmesi konusunda anlaşmaya vardı.","source_ids":[57921],"confidence":"high"},{"statement":"Uzmanlar, uygulamanın soykırım olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği konusunda ortak bir sonuca varamadı.","source_ids":[57921],"confidence":"high"}],"sources":[{"name":"Euronews TR","title":"Grönland, İnuit kadınlara yönelik zorla doğum kontrolünü araştıracak","type":"agency","domain":"tr.euronews.com","url":"http://tr.euronews.com/my-europe/2026/08/28/gronland-inuit-kadinlara-yonelik-zorla-dogum-kontrolunu-arastiracak","published":"2026-08-28T20:48:12+03:00"}],"usage":{"preferred_citation":"HaberSitesi.Org, Grönland'da zorla doğum kontrolü skandalı için komisyon kuruluyor, https://habersitesi.org/haber/50735/gronland-da-zorla-dogum-kontrolu-skandali-icin-komisyon-kuruluyor","policy":"https://habersitesi.org/.well-known/ai-policy.json"}}